Mum, çizgi, bar grafikleri ve timeframe seçimi.
Yeni başlıyorsanız — buradan okuyun
Teknik analiz modülüne hoş geldiniz. Teknik analiz, hisse fiyatlarının geçmiş hareketlerini grafik üzerinde okuyarak gelecekteki olası yönler hakkında fikir edinmeyi amaçlar. Bu bir kehanet değil, olasılık aracıdır. BIST'te THYAO veya EREGL grafiğini açtığınızda karşınıza çıkan mumlar, çizgiler ve zaman dilimleri ilk bakışta karmaşık görünebilir. Bu ders, grafik okumaya sıfırdan başlamanız için temel yapı taşlarını sade bir dille anlatır. Temel analizin yerine geçmez; ona eşlik eden farklı bir bakış açısıdır.
Çizgi
Bar OHLC
Mum
Aynı veri — farklı sunum. Mum grafiği OHLC okumayı kolaylaştırır.
Eğitim amaçlı örnek grafik — gerçek piyasa verisi değildir.
Bu derste öğrenecekleriniz
- →Temel grafik türlerini tanıma ve ayırt etme
- →Zaman diliminin analiz perspektifini nasıl değiştirdiğini anlama
- →Teknik analizin eğitim amaçlı sınırlarını kabul etme
Grafik türleri
Teknik analiz fiyat ve hacim verisini grafik üzerinde okur. En yaygın üç grafik türü: çizgi grafik, bar (OHLC) grafik ve mum (candlestick) grafiğidir. BIST yatırım sitelerinde ve FinansOkur Grafik Laboratuvarı'nda varsayılan olarak mum grafik kullanılır.
Mum grafikleri Japon borsacılığından gelir; açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatı tek mum gövdesi ve fitillerle gösterir. Yeşil (veya beyaz) mum kapanışın açılıştan yüksek olduğunu, kırmızı mum düşüşü ifade eder. Bir günün tüm fiyat hareketini tek bakışta görmenizi sağlar.
Çizgi grafik genelde sadece kapanış fiyatını birleştirir; trendin genel yönünü görmek için kullanışlıdır ama gün içi dalgalanmayı göstermez. Bar grafik mum ile aynı OHLC verisini farklı görsel formatta sunar. Yeni başlayanlar için mum grafik en okunabilir seçenektir.
- Çizgi grafik — genelde kapanış fiyatı; trend genel görünüm için
- Bar grafik — OHLC (Open, High, Low, Close) verisi
- Mum grafik — bar ile aynı veri, görsel okuma daha kolay
Her mum: açılış, kapanış, en yüksek (fitil üstü), en düşük (fitil altı). Yeşil = kapanış > açılış.
Eğitim amaçlı örnek grafik — gerçek piyasa verisi değildir.
Zaman dilimleri (timeframe)
1 dakika, 5 dakika, 1 saat, günlük, haftalık gibi farklı zaman dilimleri aynı hissenin farklı 'zoom' seviyelerini gösterir. Günlük grafikte her mum bir işlem gününü temsil eder; haftalık grafikte her mum bir haftayı. Kısa vadeli grafik gürültülü, uzun vadeli grafik ana trendi netleştirir.
Çoklu zaman dilimi analizi eğitimde öğretilir: haftalıkta trend yönünü belirleyip günlükte detay aramak gibi. Örneğin THYAO haftalık grafikte yükseliş trendindeyken günlük grafikte kısa süreli düzeltme görülebilir — iki grafik farklı hikâye anlatabilir.
Hiçbir grafik gelecek fiyatı garanti etmez. BIST'te haber, bilanço veya makro gelişme grafikte görülen trendi bir gecede değiştirebilir. Timeframe seçimi analiz perspektifinizi belirler; doğru veya yanlış diye bir timeframe yoktur, amacınıza göre seçim yaparsınız.
Günlük (1D)
Kısa vadeli dalgalanma
Haftalık (1W)
Ana trend yukarı
Günlük grafik gürültülü; haftalık ana trendi netleştirir.
Eğitim amaçlı örnek grafik — gerçek piyasa verisi değildir.
FinansOkur perspektifi
Teknik analiz, temel analizin yerine geçmez; farklı bir okuma aracıdır. Temel analiz 'şirket iyi mi?' sorusuna, teknik analiz 'fiyat şu an hangi bölgede, trend ne yönde?' sorusuna kısmi cevap arar. FinansOkur grafik okumayı simülasyon ve eğitim için sunar.
Sanal portföyde grafik izlerken duygu yerine not tutma alışkanlığı edinin: 'Neden bu seviyeye geldi, KAP'ta haber var mıydı?' Teknik sinyal ile temel haber birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlıdır.
Grafik Laboratuvarı'nda THYAO gibi likit bir BIST hissesiyle başlayın. Önce günlük grafiği inceleyin, ardından haftalığa geçin. İki grafikte trend yorumunun nasıl değiştiğini not edin. Bu alıştırma, timeframe kavramını pratiğe döker.
Önemli hatırlatmalar
- • Mum grafik OHLC verisini görsel sunar.
- • Timeframe seçimi analiz perspektifini belirler.
- • Teknik analiz olasılık aracıdır, kehanet değil.
Pratik önerisi
Aynı hisseyi günlük ve haftalık grafikte yan yana açın — trend yorumu nasıl değişiyor, not alın.
Grafik Laboratuvarı'nda aç →Yeni başlayanlar bunları sık yapar
- ✗ Tek bir zaman dilimine bakıp karar vermek; günlük düşüş haftalık yükseliş trendini göstermeyebilir.
- ✗ Teknik analizi temel analizin yerine koymak; grafik 'ne zaman' sorusuna kısmi cevap verir, 'ne ve neden' temel analizde yanıtlanır.
- ✗ Grafikte 'kesin sinyal' beklemek; teknik analiz olasılık aracıdır, garanti değildir.
Sık sorulan sorular
Hangi grafik türüyle başlamalıyım?
Mum grafik ile başlayın. OHLC verisini en okunabilir şekilde sunar ve BIST platformlarının çoğunda varsayılandır. Alıştıktan sonra bar ve çizgi grafikleri de deneyebilirsiniz.
Günlük mü haftalık mı grafik daha önemli?
İkisi de farklı bilgi verir. Uzun vadeli yatırımcı haftalık/aylık, kısa vadeli takipçi günlük/saatlik kullanabilir. Eğitimde her ikisini yan yana açmak en öğretici yöntemdir.
Teknik analiz yatırım tavsiyesi midir?
Hayır. FinansOkur teknik analizi eğitim aracı olarak sunar. Grafik okuma becerisi kazanmak için öğretilir; al-sat kararı kişisel sorumluluktur ve risk yönetimi şarttır.
Bu dersteki terimler
- OHLC
- Open (açılış), High (en yüksek), Low (en düşük), Close (kapanış) fiyat verisi.
- Timeframe
- Grafikte her mum veya barın temsil ettiği zaman aralığı.
Bu içerik yalnızca eğitim amaçlıdır; yatırım danışmanlığı değildir. Nihai karar size aittir.